"บ้านผมหลังคามุงจาก ฝาใช้ไม้ไผ่"

     นายชวน หลีกภัย เกิดที่ตำบลท้ายพรุ อำเภอเมือง จังหวัดตรัง เป็นลูกคนที่ 3 จากพี่น้องทั้งหมด 9 คน ประกอบด้วยผู้ชาย 6 คน และผู้หญิง 3 คน พ่อเป็นครูประถมชื่อ ครูนิยม แม่เป็นชาวสวนยาง แต่มาภายหลังเป็นแม่ค้า ชื่อ นางถ้วน บ้านที่อยู่ตอนเด็กๆ นั้น หลังคามุงจาก ฝาบ้านเป็นไม้ไผ่สานและไม่หมากขัดแตะ พื้นบ้านเป็นพื้นดิน รอบๆ บ้านเป็นสวนยาง ป่ารก ละแวกนั้นมีบ้านคนอยู่น้อย

     แม่ถ้วน เล่าให้ฟังว่าขณะที่นายชวนใกล้ถึงกำหนดคลอด ครูนิยมผู้เป็นพ่อ ซึ่งเป็นครูโรงเรียนวัดควนวิเศษ ต้องพานักเรียนไปเข้าค่ายพักแรม ตามหมอตำแยไม่ทัน แม่ถ้วนจึงคลอดนายชวนที่บ้านตามลำพัง และตัดสายสะดือด้วยตนเอง


     เมื่อนายชวนพูดถึงชีวิตวัยเด็ก มักจะเล่าถึงภาระหน้าที่ความรับผิดชอบที่มีต่อน้องๆ ว่า "…หน้าที่ที่ได้รับมอบหมายคือ เลี้ยงน้อง ตอนเด็กๆ รู้สึกว่าน้องเหมือนมารผจญ เวลาเล่นก็เล่นไม่สนุก จะไปอาบน้ำคลองก็กลัวน้องจะตกน้ำ จะไปเล่นอะไรก็ไม่ถนัด ต้องคอยอุ้มดูแลน้องอยู่ คนที่โตกว่าก็ช่วยกันดูแลคนละคน อย่างไรก็ตาม ชีวิตในบ้านก็เป็นปกติสุขดี พ่อแม่ทะเลาะเบาะแว้งกันบ้างเหมือนครอบครัวทั่วๆ ไป แต่ทั้งคู่ก็ทำงานหนัก…" ครูนิยม พ่อของนายชวน นอกจากสอนหนังสือแล้ว ตอนเช้ายังช่วยแม่ถ้วนกรีดยาง พวกลูกๆ ตอนเด็กๆ จึงมีหน้าที่เก็บน้ำยาง ซึ่งต้องเดินเก็บทีละต้น เป็นจำนวนหลายร้อยต้น ความที่ต้องทำทุกวันทำให้แขนข้างขวายาวกว่าข้างซ้าย เพราะต้องหิ้วถังน้ำและน้ำยางด้านขวาหนักกว่าด้านซ้าย ทำอย่างนี้เป็นเวลาหลายๆ ปี นายชวนมารู้ว่าแขนขวายาวกว่าแขนซ้าย เมื่อมาเป็นผู้แทนราษฎร ไปให้ช่างวัดตัวตัดเสื้อนอก ช่างตัดเสื้อบอกว่า แขนขวายาวกว่าแขนซ้าย…

     เรื่องน่าประทับใจมากๆ ในตอนเป็นเด็ก คือ ช่วงที่ใบยางร่วง ต้นยางจะเหลืองแดงไปทั้งสวน เวลาลมพัดมาเพียงเบาๆ ใบยางจะปลิดจากขั้วหลุดลอยแกว่งไกวไปทั้งสวน เด็กๆ ก็จะวิ่งขวักไขว่ไล่จับใบยางที่ร่วง ใครจับได้โดยใบยางไม่ถึงพื้นดินก่อน ก็ได้เฮกัน ขณะนั้นเป็นช่วงชีวิตที่สนุกสนานจริง…

     นายชวน พูดถึงชีวิตในช่วงเด็กอีกว่า เด็กๆ เรียนรู้จากธรรมชาติผ่านประสบการณ์จริง "…ในชีวิตไม่เคยมีของเล่นที่ต้องซื้อ ทุกอย่างทำด้วยมือ ทำให้รู้จักธรรมชาติ เช่นรู้จักชนิดไม้แต่ละชนิดที่จะทำของเล่นได้ เพราะต้องอยู่กับธรรมชาติ และเมื่อเวลาเจ็บไข้ได้ป่วย จึงมักจะรักษากันเอง ทั้งไสยศาสตร์และยาพื้นบ้าน เช่นเป็นแผลก็ใช้น้ำมันงูเหลือม"







ที่ตั้ง : 67 ถนนเศรษฐศิริ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ : 0-2278-4042, 0-2278-5327, 0-2270-1683 โทรสาร : 0-2279-6086
e-mail:admin@democrat.or.th